GÜNEŞ ENERJİSİ İLE SU ISITMA SİSTEMİ PROJESİ
·
AMAÇ
Enerji üretimi ve kullanımı
gelişmişliğin en önemli göstergelerinden biridir. Günümüze kadar ve halen,
fosil yakıtlar en temel enerji üretimi kaynaklarıdır. Gerek bunların
rezervlerinin tükenmekte oluşu ve sürekli artan fiyatları, gerekse kullanımından
kaynaklanan çevre sorunları, yeni ve temiz enerji kaynakları arayışını
hızlandırmıştır.
Güneş enerjisi, güneşten gelen ve
hiçbir işletme masrafı olmayan bir enerji kaynağıdır. Tüm dünyada olduğu gibi
Türkiye’ye de, kapladığı yeryüzü alanının büyüklüğüne göre güneş ışınımı
gelmektedir.
Güneş
enerjisi ile su ısıtmanın Türkiye ekonomisine katkısı sadece yılda 120 Milyon ABD
$ olmakla birlikte, yılda ortalama olarak Türkiye’ nin
kapladığı alan üzerine gelen güneş enerjisinin petrol
değerinin parasal karşılığı 20–30 Milyar ABD $ civarındadır.
Güneşle sıcak su ısıtma sistemlerine ait işletme
masraflarının hemen hemen yok denecek seviyede
olmasına rağmen bu konuda en büyük maliyet ilk yatırım maliyetidir. Güneş
enerjisi sistemleri, sarf edilen ilk yatırım maliyetlerini 2 yılda geri
ödemekte ve yıllar boyunca maliyetsiz olarak sıcak su temin etmektedirler.
·
ORMAN
KÖYLERİNDE PROJENİN
UYGULANMA GEREKÇESİ
Orman köylerinde
halen temizlik amacıyla kullanılan su, ocak ve sobalarda ısıtılmaktadır. Bir
aile banyo, çamaşır, bulaşık ve genel ev temizliği için günde ortalama 150 lt sıcak su kullanmaktadır. Ocak ve sobada yakıt olarak
ormandan elde edilen odun kullanılmaktadır. Bir aile bu amaçla yılda ortalama 5
ster odun yakmaktadır. Yakılan odundan elde edilen enerjinin %87 si bacadan
çıkmakta, ancak %13’ü değerlendirilmektedir.
Gerek orman
köylerinde yaşayan vatandaşlarımızın yenilenebilir enerji kaynaklarından olan güneş
enerjisinden faydalanmasının yaygınlaştırılması, gerekse bu amaçla ormandan
kesilen ağacın azaltılması amacıyla güneş enerjisi ile su ısıtma projesi orman
köylerinde yaygınlaştırılmaktadır. Bu proje ile ayrıca orman köylüsünün yaşam
kalitesinin yükseltilmesi ile daha sağlıklı bir yaşam ortamına kavuşması da sağlanmış
olacaktır.
·
UYGULANAN SİSTEM ÇEŞİTLERİ
Uygulamalarımızda
2006 yılına kadar Akdeniz iklim tipinde kullanılan yatık 2 depolu açık sistem
ile İç Anadolu iklim tipinde kullanılan dik tek depolu kapalı sistem
kullanılmıştır. Ancak uygulamanın ülke geneline yayılması ve farklı iklim
tiplerine hitap etme zarureti ile sistem çeşitlenmiştir. Bunlar:
1. Açık
Sistem;
Akdeniz iklim tipinde
donma riskinin bulunmadığı yörelerde kullanılan kolektörde ısınan suyun izoleli
sıcak su deposunda korunarak kullanılması esasına göre çalışan sistemlerdir.
2. Kapalı
Sistem;
Kolektörde yüksek
sıcaklığa ulaşan ısı taşıma akışkanının sıcak su deposunu çevreleyen ayrı bir
ceket içerisinde dolaşarak ısısını kullanım suyuna aktardığı sistemlerdir. Don
riskinin yoğun olarak yaşandığı yüksek rakımlı karasal iklimin hakim olduğu ya da suyun çok kireçli olduğu yörelerde
kullanılır.
3. Kapadokya
Tipi;
Dik, kendi içinde iki
bölümden oluşan tek depolu, komple yalıtımlı, doğal sirkülasyonlu,
anti-friz sıvısının kolektörlerde ısıtılıp deponun sıcak su bölümünde rezistans
tertibatıyla ısısını kullanım suyuna aktardığı sistemlerdir. Daha çok yüksek
rakımlı ve karasal iklimlerde kullanılmaktadır.
4. Akdeniz Tipi;
Yatık üst üste iki bağımsız depodan oluşur. Üstte bulunan soğuk su
deposu genellikle yalıtımsızdır. Su kesintisi olan yörelerde 1000-1500 lt büyüklüğündeki soğuk su deposundan kolektöre gelerek
ısınan su, yalıtımlı genellikle 180-250 lt lik sıcak su deposunda korunarak daha uzun süre kullanımı
sağlanır. Don riskinin bulunduğu yükseltilerde komple yalıtım yapılır.
GÜNEŞ
ENERJİSİ SİSTEMİNİN FAYDALARI
1. Orman köylerinde sadece çamaşır, bulaşık, banyo suyu
ısıtmak için aile başına yıllık en az 5 ster odun tüketilmektedir. Bu günkü
fiyatlarla ortalama olarak steri 75.- YTL’den 50 hanelik bir köyde su ısıtmak amacı
ile yılda 250 ster odun
tüketilmekte buda bugünkü piyasa satış
fiyatları ile yılda 18.750.- YTL’yi
bulmaktadır.
2. Güneş Enerjisi sistemi aynı zamanda köylerdeki sağlıklı
ortamın artmasına, sağlık koşullarının iyileşmesine dolayısıyla sosyal yaşam
kalitesinin yükselmesine faydalı olmaktadır.
3. Güneş enerjisinin alternatifi olan diğer ısıtma araçları
sürekli harcamayı gerektirmektedir. Fakat güneş enerjisi doğal enerji ile
ısınmayı sağladığından, ısınma gideri söz konusu olmamaktadır.
4. Dört kişilik bir ailenin günlük 150 lt.
sıcak su kullanımı göz önüne alınırsa, bu suyu
elektrikle ısıtmak için 6 KW. Enerji gerekmektedir.
5.
Bir ünite Güneş Enerjisi İle Su Isıtma Sistemi yaklaşık 5 ster odunun
yakılmasının önlenmesini sağlamaktadır.
6. Türkiye gibi güneşli bir ülkede elde edilecek güneş
enerjisinden faydalanma oranı metrekarede 1 KW/ Saattir. Bu bize ulaşan
ücretsiz ve sürekli enerji kaynağıdır. Türkiye genelindeki yaklaşık 21.000
orman köyünde yaşayan tüm haneler dikkate alındığında oldukça büyük oranlarda
milli servet kaybı ortaya çıkmaktadır.
ÇEVRE VE
ORMAN BAKANLIĞI ORMAN-KÖY
İLİŞKİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ FERDİ KREDİ UYGULAMALARINDA GÜNEŞ ENERJİLİ SU ISITMA SİSTEMLERİ
Genel Müdürlük Söğütözü Caddesi No: 14/E Kat 1306560 Beştepe ANKARA Tel :
0 312 207 57 850 312 207 57 90 Faks :
0 312 207 58 72 E-mail : orkoy@cevreorman.gov.tr 2009
